Dutch: Difference between revisions

From Braindump
Jump to navigation Jump to search
No edit summary
 
(3 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 27: Line 27:
https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/over-team-taaladvies
https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/over-team-taaladvies


 
Flemmish uses different words, pronunciations, other idioms and a different sentence structure.


https://www.nederlandsetaal.nl/
https://www.nederlandsetaal.nl/
Line 139: Line 139:
You either have to know or lookup if the noun is a de or het woord. statistically '''de''' is more common
You either have to know or lookup if the noun is a de or het woord. statistically '''de''' is more common


https://www.welklidwoord.nl/  
https://www.welklidwoord.nl/
 
https://onzetaal.nl/taalloket/de-het-algemene-regels
 
'''De huizen / De huisjes /''' '''Het huisje'''
 
Het can be shortened to 't as in 't huis
{| class="wikitable"
|+
|}
* For plural nouns, it is always '''de'''. / Meervoud is altijd '''de'''
* twee letergreep woorden met achtervoegsel: -ing, -tie, -heid
* Animals (except horse)
* Proffessions
 
* vruchten, bomen en planten: ''de appel'', ''de eik'', ''de varen'', ''de fuchsia''
* rivieren en bergen: ''de Waal'', ''de Schelde'', ''de Mount Everest''
* cijfers en letters: ''de vier'', ''de x'', ''de tussen-n''
* de meeste woorden die personen aanduiden: ''de ober'', ''de boer'', ''de buurvrouw'' maar let op: ''het Kamerlid'' en ''het afdelingshoofd''.
 
Verder zijn woorden met de volgende uitgangen meestal ''de''-woorden:


verwijswoord
* ''-heid'', ''-nis'': ''de waarheid'', ''de kennis''
* ''-de'', ''-te'': ''de liefde'', ''de diepte'', maar verzameltermen met ''ge-'' ervoor zijn onzijdig: ''het gebergte''
* ''-ij'', ''-erij'', ''-arij'', ''-enij'', ''-ernij'': ''de voogdij'', ''de bakkerij'', ''de rijmelarij'', ''de woestenij'', ''de razernij'', maar: ''het schilderij''
* ''-ing'', ''-st'' (achter een werkwoordstam): ''de wandeling'', ''de verblijfsvergunning'', ''de winst'', ''de dienst''
* ''-ie'', ''-tie'', ''-sie'', ''-logie'', ''-sofie'', ''-agogie'': ''de familie'', ''de politie'', ''de visie'', ''de biologie'', ''de filosofie'', ''de demagogie''
* ''-iek'', ''-ica'': ''muziek'', ''logica'', maar onzijdig zijn: ''het antiek'', ''het elastiek'' en ''het publiek'' zowel ''de'' als ''het'' is mogelijk bij: ''diptiek'', ''koliek'', ''mozaïek'', ''portiek'', ''reliek'', ''triptiek''
* ''-theek'', ''-teit'', ''-iteit'': ''de bibliotheek'', ''de puberteit'', ''de stabiliteit''
* ''-tuur'', ''-suur'': ''de natuur'', ''de censuur'', maar: ''het avontuur'', ''het barbituur'', ''het fournituur'', ''het postuur'' en ''de'' óf ''het montuur''
* ''-ade'', ''-ide'', ''-ode'', ''-ude'': ''de tirade'', ''de planetoïde'', ''de periode'', ''de attitude'', maar: niet-telbare stofnamen op ''-ide'' zijn onzijdig (bijvoorbeeld ''het chloride'' en ''het bromide'')
* ''-ine'', ''-se'', ''-age'': ''de discipline'', ''de analyse'', ''de bagage'', maar: ''het percentage'', ''het promillage'' en ''de'' óf ''het bosschage'', ''corsage'', ''personage'', ''vitrage''  en ''voltage''
* ''-sis'', ''-tis'', ''-xis'': ''de crisis'', ''de bronchitis'', ''de syntaxis'', maar: ''het chassis''


'''Het gerechtshof en zijn medewerkers.'''


For plural nouns, it is always '''de'''.
* For deminuative it is always '''het'''. verkleinwoorden: ''het bloempje'', ''het jongetje'', ''het briefje''
* landen en plaatsen: ''het kleine Nederland'', ''het Duitsland van na de oorlog'', ''het statige Den Haag''
* talen: ''het Nederlands'', ''het Swahili'', ''het Arabisch''
* windrichtingen: ''het noorden'', ''het zuidwesten''
* stofnamen: ''het bier'', ''het brood'', ''het goud'', ''het zilver'', ''het hout''
* metalen: ''het ijzer'', ''het kwik''
* sporten en spellen: ''het tennis'', ''het scrabble'', ''het yahtzee''
* twee letergreep woorden met voorvoegsel: ''be-'', ''ge-'', ''ver-'' en ''ont-'': ''het belang'', ''het geweer'', ''het verstand'' en ''het ontzet''
* twee letergreep woorden met achtervoegsel: ''-isme'', ''-ment'', ''-sel'' en ''-um'': ''het communisme'', ''het instrument'', ''het kapsel'' en ''het museum''
** maar: ''de'' óf ''het deksel'', ''de recruitment'', ''de overemployment'' en ''de datum''


'''De huizen'''


For deminuative it is always '''het'''.
verwijswoord is onzijdig


'''Het huisje'''
'''Het gerechtshof en zijn medewerkers.'''
Het can be shortened to 't as in 't huis
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|+
|+
|}
|}
Words for people, animals or professions are often "de" (exceptios: het paard)
Words for people, animals or professions are often "de" (exceptios: het paard)
-ing, -tie of -heid usually "de"


loanwords are often "de". het internet is a loanword, but net is also a dutch word, hence '''het net'''
loanwords are often "de". het internet is a loanword, but net is also a dutch word, hence '''het net'''

Latest revision as of 09:31, 10 January 2026

https://taalunie.org/

Taalunie is an institute supported by the treaty Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België inzake de Nederlandse Taalunie, which is a cooperation between the dutch and flemish government, including Surinam and the Caribian Netherlands.

Het "Groene Boekje" is the official spelling guide, by the Taalunie

http://woordenlijst.org/leidraad (groene boekje)

For advice on the dutch language Taalunie operates taaladvies

http://taaladvies.net/


Stichting Instituut voor Nederlandse Taal (INT)

https://ivdnt.org/


De vereniging ‘Genootschap Onze Taal’ is a ducth society of languange experts

https://onzetaal.nl/


Flemish language advice to the Flanders government and public services

https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/over-team-taaladvies

Flemmish uses different words, pronunciations, other idioms and a different sentence structure.

https://www.nederlandsetaal.nl/

https://www.junioreinstein.nl/

NT2 Niveaus

Vowels

Great Vowel Shift (GVS) was a major sound change in English, primarily from the 1400s-1600s, where the pronunciation of all long vowels moved to a higher position in the mouth, causing some to become diphthongs (gliding vowels)

Dutch did not experience this shift.

The dutch letter E is pronounced similar to an English A.

The dutch letter I is similar to the English E

NL: A E I O U IJ
EN: _ A E O   I

http://dialectblog.com/2013/10/11/diphthongs-english-dutch/

https://www.youtube.com/watch?v=uqrXodQt74I

Long v.s. Short / Lange klanken, korte klanken

AA EE IE OO UU

A vowel followed by one consonant and then a vowel is pronounced long.

baan, banen

ban, bannen

E can sounds can be short or long: en, één or can sound like an 'uh' with de, een

Two character vowels

EU, OE, UI
AU/OU, IJ/EI

French Influnces

AU sounds like OO, bureau

OU sounds like OE, coureur

many words ending with OU of AU get an W at the end

Three character vowels

EEUW, IEUW

Consonants

G, No need to overdo it, the hard G is an above the rivers thing with a hard mouth clearing sound. Below the rivers is more of an H with air blowing out, but with small mouth.

CH and G have the same sound. The combination S+CH and CH+T are always with CH

NOG, LAG (laying down)

TOCH, LACH (laughing), ZUCHT

SCHOOL

C can sound like an S

cent, ceremonie

C can sound like an K

cola


S/Z

huis, huizen


F/V

leef, leven

vrienden

V/W

vaar

waar


D/T

D and T sound the same, in the verbs for second and third person (jij, hij/zij) the stem of the verb drops the -EN suffix and adds a +T

The stem of worden (to become) is word and the it's hij wordt. The DT is pronounced as a T, no need to vocalize a D.

hij wordt

ik ben geworden

When the stem already ends with a T, there is no need to add an extra T

laten, stem laat, hij laat

How to pronounce dutch names

Articles / Lidwoorden

Dutch articles “de” and “het” are used to indicate a specific noun. Unlike french, ducth does not distinguish between male and female, but has them grammatically for referencing a part of something. de can both be masculine or feminine and het is used for neuter gender neutral words. het words use the gender neutral 'zijn'. The trend is towards using 'haar' in a gender neutral form for organzations.

You either have to know or lookup if the noun is a de or het woord. statistically de is more common

https://www.welklidwoord.nl/

https://onzetaal.nl/taalloket/de-het-algemene-regels

De huizen / De huisjes / Het huisje

Het can be shortened to 't as in 't huis

  • For plural nouns, it is always de. / Meervoud is altijd de
  • twee letergreep woorden met achtervoegsel: -ing, -tie, -heid
  • Animals (except horse)
  • Proffessions
  • vruchten, bomen en planten: de appel, de eik, de varen, de fuchsia
  • rivieren en bergen: de Waal, de Schelde, de Mount Everest
  • cijfers en letters: de vier, de x, de tussen-n
  • de meeste woorden die personen aanduiden: de ober, de boer, de buurvrouw maar let op: het Kamerlid en het afdelingshoofd.

Verder zijn woorden met de volgende uitgangen meestal de-woorden:

  • -heid, -nis: de waarheid, de kennis
  • -de, -te: de liefde, de diepte, maar verzameltermen met ge- ervoor zijn onzijdig: het gebergte
  • -ij, -erij, -arij, -enij, -ernij: de voogdij, de bakkerij, de rijmelarij, de woestenij, de razernij, maar: het schilderij
  • -ing, -st (achter een werkwoordstam): de wandeling, de verblijfsvergunning, de winst, de dienst
  • -ie, -tie, -sie, -logie, -sofie, -agogie: de familie, de politie, de visie, de biologie, de filosofie, de demagogie
  • -iek, -ica: muziek, logica, maar onzijdig zijn: het antiek, het elastiek en het publiek zowel de als het is mogelijk bij: diptiek, koliek, mozaïek, portiek, reliek, triptiek
  • -theek, -teit, -iteit: de bibliotheek, de puberteit, de stabiliteit
  • -tuur, -suur: de natuur, de censuur, maar: het avontuur, het barbituur, het fournituur, het postuur en de óf het montuur
  • -ade, -ide, -ode, -ude: de tirade, de planetoïde, de periode, de attitude, maar: niet-telbare stofnamen op -ide zijn onzijdig (bijvoorbeeld het chloride en het bromide)
  • -ine, -se, -age: de discipline, de analyse, de bagage, maar: het percentage, het promillage en de óf het bosschage, corsage, personage, vitrage en voltage
  • -sis, -tis, -xis: de crisis, de bronchitis, de syntaxis, maar: het chassis


  • For deminuative it is always het. verkleinwoorden: het bloempje, het jongetje, het briefje
  • landen en plaatsen: het kleine Nederland, het Duitsland van na de oorlog, het statige Den Haag
  • talen: het Nederlands, het Swahili, het Arabisch
  • windrichtingen: het noorden, het zuidwesten
  • stofnamen: het bier, het brood, het goud, het zilver, het hout
  • metalen: het ijzer, het kwik
  • sporten en spellen: het tennis, het scrabble, het yahtzee
  • twee letergreep woorden met voorvoegsel: be-, ge-, ver- en ont-: het belang, het geweer, het verstand en het ontzet
  • twee letergreep woorden met achtervoegsel: -isme, -ment, -sel en -um: het communisme, het instrument, het kapsel en het museum
    • maar: de óf het deksel, de recruitment, de overemployment en de datum


verwijswoord is onzijdig

Het gerechtshof en zijn medewerkers.

Words for people, animals or professions are often "de" (exceptios: het paard)

loanwords are often "de". het internet is a loanword, but net is also a dutch word, hence het net

-isme, -ment, -sel en -um are always het words

woorden met twee lettergrepen die beginnen met be-, ge-, ver- en ont-.

NL EN DE FR ES
Male De The Der Le El
Female Die La La
Neutral Het Das

Aanwijzend voornaamwoord. demonstrative pronouns

Close by Far away
De Deze Die
Het Dit Dat

Zulke, degenene

The red car de auto is rood de rode auto de rode auto's het rode autootje
The blue house het huis is blauw het blauwe huis de blauwe huizen het blauwe huisje

Unspecified article

een (can be pronounced as een or un) is an unspecified article for a noun, like the english A / AN. een auto is a car. There may exist multiple cars and een is an reference to any car. The number one is also een. Use één to emphasize the number.

Belgian Flamish makes a distinction between een (female) and ne (male)

een can be shortened to 'n as in 'n hond.

Zelfstandige Naamwoorden Objects

Enkelvoud

Singular

Meervoud

Plural

Verkleinwoord

Diminutive

Meervoud verkleinwoord

Plural Diminutive

+en
de tuin de tuinen het tuintje de tuintjes
de hond de honden het hondje de hondjes
de boom de bomen het boompje de boompjes
de trap de trappen het trapje de trapjes
het kind de kinderen het kindje de kindjes
F wordt V
de hoef de hoeven het hoefje de hoefjes
S wordt Z
het huis de huizen het huisje de huisjes
de poes de poezen het poesje de poejes
-e, -el, -en, -er, -em, -ie of -eau
het cadeau de cadeaus het cadeautje de cadeautjes
de vakantie de vakanties het vakantietje de vakantietjes
-i, -a, -o, -u, -y
de auto de auto's het autootje de autootjes
de baby de baby's het baby'tje de baby'tjes

Bijvoegelijke naamwoorden

Overtreffende trap

mooi mooier mooist beautiful
groot groter grootst big
klein kleiner kleinst small
vies viezer viest dirty

Buigings-E

de fiets is mooi

de mooie fiets

Persons / Persoonsvorm

NL: ik, jij, hij/zij/het, wij, jullie, zij
EN: I, you, he/she/it, we, you, they

Posession / Bezittelijk

ik heb een auto

de auto is van mij

het is mijn auto


hij heeft een auto

de auto is van hem

het is zijn auto


zij heeft een auto

de auto is van haar

het is haar auto


wij hebben een auto

de auto is van ons

het is onze auto


jullie hebben een auto

de auto is van jullie

het is jullie auto


zij hebben een auto

de auto is van hen / hun

het is hun auto

Verbs / werkwoorden

to be ... zijn: ik ben, jij bent, hij/zij/het is, wij/jullie,zij zijn
zij zegt

Past tense / verleden tijd

worden, ik word, hij wordt, wij worden, ik werd, wij werden, wij zijn geworden.

zijn, ik ben, hij is, wij zijn, ik was, wij waren, wij zijn geweest.

hebben, ik heb, hij heeft, ik had, wij hadden, hij hebben gehad.

lopen, liep, gelopen

zingen, zong, gezongen.

Prefixes / Voorvoegsels

ge-
be-
ver-
ont-
her-

gehouden

behouden

verhouden

onthouden

Suffixes / Achtervoegsels

-ig
-lijk
-tie
-teit
-heid

glazig

eerlijk

vakantie, politie

-tie is pronounced tsie

electriciteit

vergetenheid

-er de bakker the baker
-ling tweeling twins
-loog psycholoog
-logie psychologie
-baar aaibaar pettable
-rijk belangrijk important
-loos belangeloos without reward
-achtig schaapachtig sheep like
-schap vriendschap friendship
-halve gemakshalve out of convenience
garage
verplicht
zo'n fiets
knalgeel
vuurwerk
verschrikkelijk

Sentence word order

onderwerp - persoonsvorm - meewerkend voorwerp - bijwoordelijke bepaling van tijd en plaats - lijdend voorwerp - werkwoordelijke - niet-werkwoordelijke rest.